राप्तीसोनारी–३ मा ९५ लाखको प्रभाव : विकास, सामाजिक सुरक्षा र पहुँचले बदलिँदै गाउँको अनुहार

राप्तीसोनारी, बाँके ।
“थोरै बजेट भए पनि जनताले महसुस गर्ने गरी काम गरिरहेका छौँ,” राप्तीसोनारी गाउँपालिका–३ का वडाध्यक्ष मिनकुमार थारुको यो भनाइ अहिले वडाभर देखिएका गतिविधिले पुष्टि गरिरहेका छन्। चालु आर्थिक वर्षमा प्राप्त करिब ९५ लाख रुपैयाँको बजेट वडा ३ मा कागजमै सीमित नभई सडक, विद्यालय, सामाजिक सुरक्षा, महिला उद्यम, कृषि र पूर्वाधार विकासका काममार्फत प्रत्यक्ष जनजीवनमा रूपान्तरण हुँदै गएको छ।

वडाकार्यालय वरिपरि देखिने दैनिक चहलपहल, बैठकमा व्यस्त जनप्रतिनिधि, सेवाग्राहीको आवतजावत र गाउँ–गाउँमा सञ्चालन भइरहेका विकास गतिविधिले वडा ३ लाई निरन्तर गतिशील बनाएको छ। कार्यालय सञ्चालन, अभिलेख व्यवस्थापन, बिजुली–पानी, इन्टरनेट, सवारी मर्मतदेखि सूचना प्रकाशनसम्मका प्रशासनिक खर्चलाई व्यवस्थित गर्दै वडाले स्थानीय शासनलाई मजबुत बनाइरहेको छ।

“विकास भनेको सडक र नाली मात्रै होइन, प्रशासनिक व्यवस्थापन पनि त्यत्तिकै महत्वपूर्ण छ,” वडाध्यक्ष थारु भन्छन्।
सामाजिक सुरक्षामा केन्द्रित बजेट
वडाको प्राथमिकतामा मानव–केन्द्रित विकास स्पष्ट देखिन्छ। महिलाहरूका लागि ५० प्रतिशत अनुदानमा दुना–टपरी बनाउने मेसिन वितरण र तालिम सञ्चालन गरिएको छ, जसले महिला आयआर्जनसँगै प्लास्टिकमुक्त अभियानलाई टेवा पुर्‍याएको छ।
अपांगता भएका व्यक्तिहरूलाई लक्षित आयआर्जन कार्यक्रम, उत्पीडित तथा सीमान्त समुदायका लागि सहयोग, दलित समुदायलाई ग्यासचुलो र सिलिण्डर वितरण जस्ता कार्यक्रमले सामाजिक न्यायको अभ्यासलाई बल दिएको छ।

मातृत्व सुरक्षाअन्तर्गत गर्भवती तथा सुत्केरी महिलालाई झुल र पौष्टिक आहार वितरण भइरहेको छ। “सानो सहयोगले ठूलो राहत मिल्छ,” बैलापुरकी सुत्केरी मीना थारु भन्छिन्। जेष्ठ नागरिक सम्मान कार्यक्रमले वृद्धवृद्धाको आत्मसम्मान बढाएको स्थानीयको भनाइ छ।

शिक्षा, खेलकुद र युवा
आर्थिक अभावले पढाइ नछुटोस् भनेर छात्रवृत्ति कार्यक्रम, बालबालिकाका लागि वडा स्तरीय रनिङ शिल्ड प्रतियोगिता, तथा युवालाई लक्षित खेल सामग्री वितरणले शिक्षा र खेलकुद दुवै क्षेत्रमा उत्साह थपेको छ।

कृषि र पूर्वाधारमा तीव्रता
कृषकहरूका लागि तरकारी बीउ वितरण र पशु औषधि सेवा गाउँ–गाउँमा विस्तार गरिएको छ।
पूर्वाधारतर्फ जनज्योती प्रा.वि. को रंगरोगन, सरस्वती माध्यमिक विद्यालयमा भवन तथा कम्पाउन्ड वाल निर्माण, दक्षिण नवलपुर त्रिवेणी चोकदेखि एनसीएल टावरसम्म नाली निर्माण, पुईधि नालामा कल्भर्ट, भवनियापुर बाटो कालोपत्रे, खानेपानी धारा वितरणजस्ता काम तीव्र गतिमा अघि बढिरहेका छन्।

“पहिला हिलोमै हिँड्नुपर्थ्यो, अहिले बाटोले गाउँ जोडिएको छ,” स्थानीय युवा रामकुमार चौधरी भन्छन्।
धार्मिक तथा सार्वजनिक संरचनाको संरक्षणका लागि भुयाँर थान परिसरमा पर्खाल, वडा कार्यालय अगाडिको मञ्च मर्मत, विद्यालय कक्षा कोठा मर्मत र कम्पाउन्ड वाल निर्माण पनि सम्पन्न हुँदैछन्।
विश्वासले बढाएको गति
अवलोकन भ्रमण, मेलमिलाप कार्यकर्ता क्षमता अभिवृद्धि र सामाजिक सद्भाव प्रवर्द्धनका कार्यक्रमले वडाको संस्थागत क्षमता समेत बलियो बनाएको छ। कामको चाप बढ्दा विविध तथा आकस्मिक कोष प्रयोग भए पनि खर्च पारदर्शी र योजनाबद्ध रहेको वडाको दाबी छ।

“हरेक रुपैयाँ जनताको कर हो भन्ने बुझेर मात्रै खर्च गर्छौँ,” वडाध्यक्ष थारु भन्छन्।
आज राप्तीसोनारी–३ मा नाली बनिरहेका छन्, विद्यालय सजिँदैछन्, महिलाहरू उद्यमशील बन्दैछन्, कृषकहरू नयाँ सिजनको तयारीमा छन् र सामाजिक सुरक्षाको दायरा विस्तार भइरहेको छ।
९५ लाखको बजेटले देखिने मात्र होइन, महसुस हुने विकास दिएको वडा ३ अहिले स्थानीय तहमा विकास र सामाजिक सुरक्षाको समन्वयको उदाहरण बन्दै गएको छ। गाउँको मुहार विस्तारै बदलिँदै छ, र भविष्यप्रति गाउँलेहरूको भरोसा झनै बलियो हुँदै गएको छ।