राप्तीसोनारी–५ मा समावेशी विकासको उदाहरणीय बजेट: पूर्वाधार, शिक्षा, कृषि र सामाजिक न्यायमा सन्तुलित लगानी

राप्तीसोनारी गाउँपालिका वडा नम्बर ५ ले हालै सार्वजनिक गरेको बजेट विनियोजन र कार्यक्रमहरूको सूचीकाबाट हेर्दा, वडाले समावेशी, बहुआयामिक र स्थानीय आवश्यकतालाई सम्बोधन गर्ने खालको विकास दृष्टिकोण अवलम्बन गरेको स्पष्ट देखिन्छ । यस वडाले भौतिक पूर्वाधार, प्रशासन, शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि, पशुपालन, सामाजिक संरक्षण, खेलकुद, सूचना प्रविधि, भाषा–संस्कृतिलगायतका क्षेत्र उल्लेख्य काम गरेको छ । यसले दीर्घकालीन सामाजिक रूपान्तरणतर्फ वडाको प्रतिबद्धता देखाउँछ ।

प्राथमिकता प्राप्त कार्यक्रम
सबैभन्दा धेरै बजेट विनियोजन भएको योजना ‘फुटपाथ सडकदेखि खड्कापुर जाने बाटो ग्राभेल’ हो । त्यसपछि ‘प्लेटफर्म बाटो सरसफाइ’ र ‘खण्डसहितको सडक निर्माण’ लाई प्राथमिकता दिइएको छ । यसले स्थानीय पूर्वाधार विकासलाई प्राथमिकता दिएको देखिन्छ ।
यसैगरी, ‘शैक्षिक छात्रवृत्ति कार्यक्रम’, सामाजिक सुरक्षा तथा समावेशीतालाई समेट्दै ‘राष्ट्रिय झण्डासहितको ध्वजावाज आदर्श सम्मान कार्यक्रम’, ‘कुमार पुरस्कार’, ‘राष्ट्रिय प्रतिभाशाली छात्रछात्रा पुरस्कार’, ‘खेल सामग्री, ‘भाषा तथा संस्कृतिक संरक्षण’ लगायतका कार्यक्रम भएका छन् ।
पशुपालन, कृषि तथा सेवा प्रवाह
कृषकका लागि बीउबिजन खरिदमा ५० प्रतिशत अनुदान र पशुपालनको क्षेत्रमा समेत ५० प्रतिशत अनुदान कार्यक्रम, पशुपालन सेवा विस्तारका लागि औषधि तथा जनशक्ति व्यवस्थापन गरिएको वडा कार्यालयको भनाइ छ ।

वडाले विभिन्न क्षेत्रको समावेशी विकासलाई लक्ष्य गर्दै बजेट छुट्याएको छ । आधारभूत पूर्वाधार, सामाजिक सुरक्षा, शिक्षा, प्रशासनिक दक्षता र सांस्कृतिक संरक्षणमा समेत सन्तुलन देखिन्छ । कार्यान्वयनमा पारदर्शिता र प्रभावकारिता कायम गर्न सकेमा वडाले घोषित बजेटले स्थानीय जनताको जीवनस्तरमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्नेछ ।
धान बीउ वितरण ५०प्रतिशत अनुदान, मोटर वितरण, हुलाकी सेवा, पशु आहार खरिद, तरकारी बीउ वितरण, गोठ सुधार, पशुपालन सहायता, पशु औषधि खरिद, घाँस बीउ वितरण जस्ता काम भएका छन् ।

विद्यालय नछाड्न बालबालिकालाई पोशाक, झोला, कपडा वितरण गरिएको छ । विभिन्न टोल, गाउँ र वडामा गिटीरगाभारसीसीरकच्ची बाटो निर्माण, नाली निर्माण, डिपो, पुल, ढलान, पुल पर्खाल, कम्प्युट ढलान भएका छन् । बालविवाह रोकथाम, मानव बेचबिखन विरुद्ध अभियान, दलित, महिला, जनजाति लक्षित कार्यक्रम पनि भएका छन् ।

राप्तीसोनारी–५ मा विकास योजनाहरू केवल संरचना निर्माणमा सीमित छैनन्‌–यी योजनाहरूले आत्मबल बढाएका छन्, सम्भावना देखाएका छन् र गाउँको अनुहार मात्र होइन, चेतनासमेत फेरिदिएका छन् । यही हो साँचो स्थानीय विकास–जहाँ बाटो, पानी र स्वास्थ्य सबैले मिलेर भविष्यको बिउ रोप्छ ।